TÜBİTAK ARDEB Başvurusunda Teknik Bölüm Nasıl Yazılır?

TÜBİTAK ARDEB başvurularında en sık reddedilen bölüm araştırma yöntemidir. Güçlü bir klinik arka plan, özgün bir araştırma sorusu; ama teknik bölüm zayıf kalırsa değerlendirici komite projeyi ileriye taşımaz.

Değerlendirici Neye Bakıyor?

ARDEB değerlendiricileri teknik bölümde dört temel soruyu yanıtlamaya çalışır:

1. Önerilen yöntemle soruyu yanıtlamak mümkün mü?

2. Örneklem büyüklüğü gerekçelendirilmiş mi?

3. Bias kaynakları tanımlanmış ve kontrol altına alınmış mı?

4. Veri güvenliği ve KVKK uyumu düşünülmüş mü?

Bu dört sorudan birinin yanıtı eksikse kötü değerlendirme kaçınılmazdır.

Çalışma Tasarımı Bölümü

Tasarım seçimini gerekçelendirin. "Retrospektif kohort çalışması yapacağız" yeterli değil; neden bu tasarım?

Güçlü gerekçe örneği:

"Prospektif randomize tasarım etik açıdan uygun olmadığından ve mevcut hasta arşivinde yeterli veri bulunduğundan, eşleştirilmiş retrospektif kohort tasarımı seçilmiştir. Olası confounding faktörler propensity score matching ile kontrol altına alınacaktır."

Güç Analizi; Zorunlu

ARDEB formlarında örneklem büyüklüğü hesabı ayrı bir alan olarak istenir. Boş bırakmak veya "klinik deneyime dayanarak" demek ret gerekçesi olur.

Şu bilgiler açıkça yazılmalıdır:

• Birincil çıktı ne?
• Beklenen etki büyüklüğü ne? (Hangi literatüre dayanarak?)
• Alpha ve beta değerleri (genellikle 0.05 ve 0.20)
• Hesaplama aracı (G*Power, PASS vb.)
• Kayıp takip için eklenen oran (%10-20)

Örnek: "G*Power 3.1 yazılımı kullanılarak yapılan güç analizinde, α=0.05 ve güç=0.80 ile beklenen etki büyüklüğü d=0.5 için her grupta 64 hasta gerektiği hesaplanmıştır. %15 kayıp takip oranı göz önünde bulundurularak her gruba 74 hasta dahil edilmesi planlanmaktadır."

Veri Analiz Planı

Tüm çıktılar için hangi istatistiksel testlerin yapılacağı önceden belirtilmelidir.

Birincil çıktı, ikincil çıktılar ayrı ayrı tanımlanmalıdır. Her çıktı için:

• Veri tipi (sürekli, kategorik, survival)
• Kullanılacak test
• Alt grup analizleri planlanmışsa bunlar

"İstatistiksel anlamlılık için p < 0.05 kabul edilecektir"; bu tek başına yeterli değil.

Veri Yönetim Planı

ARDEB 1001 projeleri için artık veri yönetim planı (DMP) zorunlu hale gelmektedir. Şunlar açıklanmalıdır:

• Veriler nerede depolanacak? (Kurumsal sunucu, şifreli harici disk)
• Erişim yetkisi kimlerde?
• Anonimizasyon nasıl yapılacak?
• KVKK kapsamında kişisel veri işleme gerekçesi nedir?
• Proje bitiminde veriler ne olacak?

Bütçe-Teknik Uyumu

Teknik bölümdeki her yöntem için bir bütçe kalemi olmalıdır. "Biyoistatistik danışmanlık" bütçe kalemini teknik bölümde gerekçelendirin: kim yapacak, kaç saat, hangi analiz.

Değerlendirici bütçeye bakıp teknik bölümü okur; uyumsuzluk hemen fark edilir.

TÜBİTAK başvurunuzun teknik bölümü için ücretsiz görüşme talep edin.

---